Tôi vẫn còn khắc cốt lần đầu đặt chân vào xưởng nội thất của chú mình năm 2013, không gian ồn ào tiếng máy cưa và hương gỗ thông xộc thẳng vào mũi, nhưng điều ám ảnh tôi là câu chuyện về cái tủ sai số liệu khiến đội thợ mất trắng cả tháng lương. Qua một thập kỷ gắn bó, từ làng nghề Đồng Kỵ, Bắc Ninh đến xưởng tự mở ở Hà Nội, tôi hiểu sâu sắc rằng #keyword# không chỉ là chuyện gỗ với máy, mà còn là kỹ năng né những cạm bẫy.
Học từ những lần đổ vỡ gỗ vụn
Có lần, tôi nhận đơn hàng ghế sofa trị giá 20 triệu. Đo kích thước xong, tôi tiến hành cắt gỗ theo bản vẽ thiết kế. Nhưng đến lúc ráp, khung ghế bị vênh hẳn 3 cm vì thước dây của tôi đã mòn – lỗi sơ đẳng nhất. Tổn thất: 20 triệu cho gỗ và nhân công. Một dịp khác, một lô gỗ sồi nhập về bị nứt dọc thớ chỉ sau 3 ngày vì độ ẩm xưởng lên tới 70%. Tôi mất gần 15 triệu cho hợp đồng bàn ăn vì gỗ không đảm bảo. Rồi một lần lớp sơn bị bong trên bộ tủ ngủ do nhiệt độ phòng sơn tới 40°C. Tôi phải sơn lại toàn bộ, mất thêm 5 triệu chi phí. Sau những lần ấy, tôi mua máy đo độ ẩm, dùng thước laser thay thước dây, và lắp máy lạnh cho phòng sơn. Giờ thì tôi luôn kiểm tra kỹ trước khi bắt đầu sản xuất.
Bí mật với chọn gỗ mà ít người chia sẻ
Khi làm #keyword#, việc chọn gỗ là yếu tố then chốt. Tôi đã từng xài gỗ thông Nga vì giá rẻ, chỉ 8 triệu/m3. Nhưng loại gỗ này dễ bị cong vênh khi thời tiết ẩm. Trong khi gỗ sồi từ Bắc Mỹ cứng và chịu lực tốt hơn, giá 20 triệu mỗi mét khối nhưng ít bị nứt hơn nếu đã được xử lý độ ẩm đúng chuẩn. Cách nhận biết gỗ đã xử lý, tôi sử dụng máy đo độ ẩm loại pin, giá 2 triệu đồng. Nếu độ ẩm dưới 12% là đạt yêu cầu. Một mẹo khác: gỗ tự nhiên thường có thớ đều, mắt nhỏ, trong khi gỗ công nghiệp dễ bị phân lớp khi cắt. Về vận chuyển, tôi đặt gỗ từ Bình Dương ra Bắc phí vận chuyển 2 triệu mỗi mét khối, nhưng chất lượng ổn định hơn mua gỗ bên Lào không rõ nguồn gốc.
Nhân công xưởng không phải là thợ mộc truyền thống
Khi mới mở xưởng, tôi nghĩ thợ làng nghề là số một. Nhưng sự thật, tôi gặp rắc rối với thợ trẻ (học từ trung tâm dạy nghề) – họ chính xác đến từng mm nhưng không sáng tạo khi phải làm chi tiết cong. Ngược lại, thợ già ở Đồng Kỵ tay nghề cao nhưng khó thay đổi thói quen. Có lần, tôi yêu cầu một bàn làm việc kiểu dáng hiện đại, thợ già cứ đục theo kiểu truyền thống. Tôi nói: “Cái này không đúng yêu cầu”. Thế là đội thợ bỏ việc, mất đơn hàng 30 triệu. Bây giờ tôi phối hợp cả hai| thợ trẻ làm các phần kỹ thuật, thợ già làm phần tinh xảo. thi công nội thất biệt thự tháng tôi họp tổng kết để cập nhật kiểu dáng mới.
Quản lý xưởng gấp đôi khó so với làm thợ
Làm thợ chỉ lo một công đoạn, còn quản lý xưởng phải lo từ nguyên liệu đến thành phẩm. Tôi từng để lãng phí nguyên liệu 15% vì cắt gỗ không tối ưu. Sau 2 năm áp dụng quy tắc 5S (sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc, sẵn sàng), tôi giảm lãng phí xuống 5%. Cụ thể: tôi phân ca máy cưa bàn, máy đánh nhám hoạt động 2 ca/ngày, kho thành phẩm dán mã QR để kiểm soát tồn kho. Mỗi tháng, tôi kiểm kê một lần để đối chiếu số liệu. Tôi cũng đầu tư phần mềm quản lý giá 5 triệu/tháng nhưng giúp tiết kiệm 20% thời gian. Với xưởng sản xuất nội thất, quản lý tốt là sống còn. Lời khuyên tôi đưa ra là hãy bắt đầu từ việc nhỏ: đo đạc kỹ trước khi cắt, kiểm soát độ ẩm của gỗ, và đừng ngại đầu tư vào máy móc. Bạn đã từng gặp sai lầm nào khi sản xuất không?